Bu çalışma, Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşkı ile Attar’ın Mantıku’t-Tayrını İbn Arabi’nin vahdet kutbu anlayışı çerçevesinde incelerken, her iki eserde de rehber figürlerin (Sühan ve Hüdhüd) vahdet kutbunu temsil ettiğini ve yolculuğun nihayetinde Allah’ın varlığı ile birleştiğini ileri sürecektir.
Yunus Emre’nin şiirlerinde “ben” anlatısı, ruhun ilahi kaynaktan çıkıp tekrar ona döndüğü dairesel bir yolculuğun, yani devir nazariyesinin bireysel düzeydeki ifadesidir.
Ahmed Gazali’ye göre hakikat, kavramsal bilgilerin ötesinde; zıtlıkların birliğini tecrübe etmek ve bu birlik vasıtasıyla zamanın ötesine geçmekle idrak edilebilir. Bu anlayış, klasik İslâm düşüncesindeki fail meful ayrımını da dönüştürür; aşk hem eyleyen hem de eylenen olarak her iki konumu da aşan, zıtlıklar ötesi, zamanlar üstü bir mahiyet kazanır.